Bong võng mạc: Dấu hiệu, nguyên nhân và cách điều trị cấp cứu
Bạn đột ngột nhìn thấy các chấm đen li ti bay lơ lửng trước mắt, đi kèm những tia sáng lóe lên bất thường hoặc cảm giác như có một “bức màn” bóng tối đang kéo sập tầm nhìn? Đừng bao giờ chủ quan bỏ qua. Đây rất có thể là những hồi chuông cảnh báo của tình trạng bong võng mạc – một trong những ca cấp cứu nhãn khoa nguy hiểm nhất, có nguy cơ cướp đi thị lực vĩnh viễn nếu chậm trễ trong việc can thiệp.
Nội dung dưới đây sẽ giúp bạn nhận diện nhanh chóng các dấu hiệu nguy kịch để có hướng xử lý kịp thời, bảo vệ đôi mắt trước những tổn thương không thể phục hồi.
Bong võng mạc là gì?
Võng mạc là một lớp mô thần kinh siêu mỏng nằm tại đáy mắt, giữ nhiệm vụ như tấm phim của máy ảnh nhằm tiếp nhận ánh sáng và truyền tín hiệu hình ảnh về não bộ.
Bong võng mạc xảy ra khi lớp mô này bị bóc tách khỏi màng mạch máu nuôi dưỡng phía sau (hắc mạc). Việc mất đi nguồn cung cấp oxy và dưỡng chất sẽ khiến các tế bào thần kinh thị giác nhanh chóng suy thoái, dẫn đến hoại tử và mất thị lực cục bộ hoặc toàn phần.
Các triệu chứng bong võng mạc điển hình bạn không thể bỏ qua
Điểm đáng sợ là các triệu chứng bong võng mạc diễn tiến rất âm thầm, đột ngột và hoàn toàn không gây ra cảm giác đau nhức. Theo Viện Mắt Quốc gia Hoa Kỳ (NEI), bạn cần liên hệ ngay với các bác sĩ nhãn khoa nếu cơ thể xuất hiện các dấu hiệu sau:
- Nhìn thấy ruồi bay nhiều và đột ngột (Floaters): Tầm nhìn bỗng chốc dày đặc các đốm đen trước mắt, các vệt mờ dạng sợi tóc hay mạng nhện trôi nổi vô định theo hướng liếc mắt.
- Mắt thấy chớp sáng bất thường (Flashes): Cảm giác có các tia sáng lóe lên tương tự như ánh đèn flash hoặc tia chớp ở góc mắt. Hiện tượng mắt thấy chớp sáng này là hệ quả của việc dịch kính bị co kéo, tạo ra lực tác động vật lý trực tiếp lên võng mạc.
- Tầm nhìn có màn che (Curtain or Shadow): Dấu hiệu cho thấy một phần võng mạc đã thực sự bị tách ra. Người bệnh sẽ thấy một bóng tối hoặc tầm nhìn có màn che màu xám đen mờ ảo khuất dần một góc, sau đó lan rộng che toàn bộ mắt.
CẢNH BÁO Y TẾ KHẨN CẤP
Nếu xuất hiện bất kỳ triệu chứng nào thuộc nhóm trên, đây hoàn toàn là một ca cấp cứu y khoa. Hãy di chuyển đến bệnh viện chuyên khoa mắt gần nhất ngay lập tức để chẩn đoán và điều trị, bảo toàn cơ hội cứu vãn thị lực.
Nguyên nhân và những ai có nguy cơ cao?
Cơ chế của bệnh thường bắt nguồn từ những vết rách hoặc lỗ thủng nhỏ trên bề mặt võng mạc. Lỗ hổng này tạo điều kiện cho dịch lỏng trong lòng mắt lọt xuống dưới, dần dần bóc tách lớp mô thần kinh ra khỏi thành mắt.
Tình trạng này đặc biệt dễ xảy ra ở những nhóm đối tượng có nguy cơ cao bao gồm:
- Người bị cận thị nặng: Trục nhãn cầu kéo dài quá mức khiến võng mạc bị kéo căng, mỏng đi và dễ tổn thương hơn người bình thường.
- Nhóm người lớn tuổi (trên 50 tuổi): Quá trình lão hóa tự nhiên khiến dịch kính co sập, tạo lực kéo dễ làm rách màng võng mạc.
- Tiền sử chấn thương vùng mắt: Các lực tác động mạnh trực tiếp từ các tai nạn sinh hoạt, thể thao có thể làm rách võng mạc ngay lập tức hoặc sau đó một thời gian.
- Bệnh nhân sau phẫu thuật đục thủy tinh thể: Tỷ lệ biến chứng bong võng mạc hậu phẫu dù nhỏ nhưng vẫn có thể xảy ra.
- Yếu tố di truyền: Gia đình có người cận huyết từng có tiền sử mắc bệnh lý này.
Các phương pháp điều trị bong võng mạc hiện nay
Nguyên tắc bất di bất dịch của việc điều trị là đóng kín các vết rách, đồng thời ép lớp võng mạc trở lại đúng vị trí áp sát ban đầu. Tùy thuộc vào giai đoạn và mức độ tổn thương, bác sĩ sẽ chỉ định phương pháp phù hợp.
Đối với vết rách võng mạc (chưa bong)
Khi được phát hiện ở giai đoạn sớm khi võng mạc chưa bị bóc tách khỏi đáy mắt, các thủ thuật can thiệp nhanh sẽ được ưu tiên:
- Quang đông bằng Laser (Laser Photocoagulation): Sử dụng chùm tia laser tạo ra các điểm sẹo nhiệt nhỏ xung quanh lỗ rách, đóng vai trò như một lớp keo dán chặt võng mạc vào mô hắc mạc.
- Lạnh đông (Cryopexy): Dùng đầu dò áp lạnh cực sâu lên thành ngoài của mắt để tạo sẹo đông đóng kín vết rách.
Đối với võng mạc đã bị bong
Khi mô thần kinh đã rời khỏi vị trí, phẫu thuật ngoại khoa chuyên sâu là chỉ định bắt buộc:
- Phẫu thuật ấn độn củng mạc: Bác sĩ đặt một đai silicon sinh học ở phía ngoài tròng trắng để ép thành mắt áp sát trở lại vào lớp võng mạc đang bong.
- Phẫu thuật cắt dịch kính: Tiến hành hút bỏ toàn bộ khối dịch kính gel bên trong nhãn cầu, sau đó bơm đầy khí hoặc dầu silicon để tạo áp lực nội nhãn, đẩy phẳng võng mạc về vị trí cũ.
Kết luận
Dù bong võng mạc là diện bệnh lý cấp tính cực kỳ nguy hiểm, tuy nhiên tỷ lệ phục hồi thị lực vẫn rất khả quan nếu người bệnh được can thiệp trong “thời gian vàng”. Chìa khóa nằm ở việc lắng nghe cơ thể, nhận biết sớm các bất thường thị giác và tuyệt đối không chần chừ đi khám.
Đồng thời, việc duy trì thói quen khám mắt định kỳ là lá chắn tốt nhất cho những ai thuộc nhóm nguy cơ cao để bảo vệ cửa sổ tâm hồn luôn sáng khỏe.
Một số sản phẩm nổi bật
🛒 Đã bán: 5458💥
🛒 Đã bán: 8💥
🛒 Đã bán: 68💥
🛒 Đã bán: 43💥
Chuyên cung cấp đa dạng các loại thuốc kê đơn, các sản phẩm bảo vệ sức khoẻ, dược phẩm và nhiều sản phẩm chăm sóc sức khoẻ, tiêu dùng hàng ngày khác....
Gọi điện
Zalo
Messenger